İşçi Ölürse Sistem de Ölür

HEM YETECEK KADAR PARAYLA YAŞAMASI HEM DE ÜREMESİ GEREKİR

Nevin BİLGİN 

Çünkü işçi ölürse hastalanırsa çocuk yapamazsa sistem çöker. 

Karl Marx bunu Kapital’de sermayenin doğasında açıklar: işçi yalnızca bugünkü emeğin kaynağı değil, yeniden üretilecek bir güçtür. 

Kapitalist bunu göz ardı edemez çünkü sermayenin varlığı işçinin yaşamına bağlıdır.

Marx şöyle yazar: “Labour-power’ın değeri, bu özel meta için gerekli üretim, dolayısıyla yeniden üretim zamanıyla belirlenir. Bu, insanın varlığını sürdürebilmesi için gerekli bütün maddi gereksinimlerini kapsar.”

Bu cümle şunu söyler:

İşgücünü sermayeye satan işçinin değerini belirleyen şey sadece bugün çalışıp aldığı ücret değildir. Aynı zamanda yarın sağlıklı çalışabilmesi için gerekli beslenme, barınma, bakım ve dolayısıyla işçinin bedenini yeniden üretmesi gerekir. İster yemek olsun ister aile kurma, hepsi sermaye için bir maliyettir çünkü işçi yoksa üretim de yoktur.

Marx çalışma zamanını anlatırken der ki:

“Aşırı uzatılmış çalışma günü, işçi yaşam süresini kısaltır; bu da işgücünün yeniden üretim maliyetini artırır.”

Burada Marx bir ekonomi hesabı yapmaz; çıplak gerçeği söyler:

– Sermaye sınırsız sömürmek ister.

– Fakat bu işçinin ölümünü, yıpranmasını, bedeninin çabuk tükenmesini getirir.

– İşçinin yaşam gücü kısaldıkça sistemin yeniden üretim masrafı artar.

– Bu yüzden normal sınırlar yasalarla korunur — örneğin fabrikalarda çalışma saatleri. 

Bu, “iyi kalpli bir devlet işçiyi koruyor” mantığı değildir. Marx için devlet, sistemin sürdürülebilirliğini koruyan güçtür.

Yani, Marx’a göre kapitalizmde sermaye işçiyi sonuna kadar sömürmek ister. İşçi kan ter içinde çalıştıkça sermaye değer üretir. Ama bunun bir sınırı vardır eğer işçi tamamen tükenir, ölür, hastalanır veya çocuk yapamayacak hale gelirse, sermayenin önündeki en önemli kaynak yok olur.

Kapitalist ilk bakışta çalışma saatlerini uzun tutayım daha çok kar elde edeyim der. Ama işçi sağlığını kaybettikçe sistemin geleceği tehlikeye girer. Çalışma saatleri sınırsız uzatılırsa, işçi zaman içinde tükenir. Daha çok çalıştıkça daha çabuk ölür. Bu, kapitalist için sürdürülemez bir kayıptır çünkü yeni işçiler yetişmez, mevcut işçiler gelişemez.

Bu nedenle toplum ve devlet müdahalesi ortaya çıkar. 

Çalışma saatlerini sınırlayan yasalar kapitalizme dışardan konulan bir sınırdır. Ama bu sınır insani bir ilgi yüzünden değil, sermayenin kendi devamlılığını korumak için zorunlu bir önlemdir.

Sonuçta Marx’ın mesajı nettir:

Sermaye işçiyi yaşatır çünkü onu tamamen tüketirse kendisini de yok eder.

 marxists.org

https://www.marxists.org/turkce/m-e/kapital/kapital1.pdf