İşçi ve Konfor

Bir işçi için konfor nedir?

NEVİN BİLGİN 

Reklamların, vitrinlerin ve parlak hayatların bize söylediği şeylere bakarsak cevap bellidir: büyük evler, lüks arabalar, pahalı tatiller, markalı kıyafetler… Oysa geçimini emeğiyle sağlayan milyonlarca insan için konforun anlamı bambaşkadır. Çok daha sade, çok daha temel ve çoğu zaman ulaşılması bile zor olan şeylerdir bunlar.

Bir işçi için belki de en büyük konfor, sabah sıcacık yatağından kalkmak zorunda olmamaktır. Alarmın karanlık bir sabahın ortasında çalıp insanı yatağından koparmadığı bir sabah… Gözünü açtığında ilk düşündüğü şeyin “geç kaldım mı?” olmaması…

Bir işçi için konfor, kahvaltısını acele etmeden yapabilmektir. Çayını yarım bırakmadan, saatle yarışmadan, lokmalarını hızla yutmak zorunda kalmadan oturabilmek. Bir yandan saate, bir yandan kapıya bakmadan çayın buharını izleyebilmek.

Konfor bazen yalnızca zamanı yönetebilmektir.

İnsan gibi yaşamanın en temel ölçülerinden biri olan zaman… Oysa çalışanların büyük bölümü için zaman kendilerine ait değildir. Alarm saatine, servis saatine, vardiya çizelgesine, patronun planına aittir.

Bir işçi için konfor, sabah evin içinde ağır ağır dolaşabilmektir. Pencereye yaklaşmak, dışarıya bakmak, belki birkaç dakika öylece durmak… Sokağın sesini dinlemek. Günün kendiliğinden başlamasına izin vermek.

Ama çoğu zaman gün böyle başlamaz.

Otobüs durağı telaşı vardır.
Dolmuş sırası vardır.
Trafik vardır.
Servisi kaçırma korkusu vardır.

Araba varsa bu kez benzin hesabı vardır.

Güne başlamadan önce insanın zihnini dolduran küçük ama ağır hesaplar…

Bir işçi için konfor, hafta sonunu günler öncesinden planlayabilmektir. “Acaba pazar günü çalıştırırlar mı?” diye düşünmeden bir yere söz verebilmek. Çocuğuna “bu hafta sonu birlikte parka gideriz” diyebilmek ve bunu gerçekten yapabilmek.

Çünkü çoğu çalışan için hafta sonu bile kesin değildir. Fazla mesai, vardiya değişimi, “acil iş çıktı” telefonu… Planlar çoğu zaman patronun bir cümlesiyle bozulur.

Memurlar birçok konuda kamu güvencesi sayesinde işçilere göre daha avantajlı olabilir. En azından çalışma saatleri çoğu zaman bellidir, hafta sonu çoğu zaman kendilerine aittir.

Ama işçi için hayat daha kırılgandır.

Bir işçi için konfor, çocuğuyla vakit geçirebilmektir. Onun büyümesini gerçekten izleyebilmek… Akşam eve geldiğinde çocuk çoktan uyumuş olmamalıdır. Hafta sonu birlikte yürüyebilmek, parka gidebilmek, bir bankta oturabilmek.

Bunlar büyük hayaller değildir.

Ama çoğu zaman gerçekleşmeyen küçük hayallerdir.

Bugünün dünyasında konfor denince akla ilk gelen şeyler parayla ölçülen şeylerdir. Biriktirilmiş servet, lüks tatiller, gösterişli arabalar, büyük evler… Sosyal medyada paylaşılan hayatlar konforu böyle tarif eder.

Oysa emekle yaşayan insanlar için konforun ölçüsü bambaşkadır.

Maaşının zamanında yatması bir konfordur.

Sigorta priminin düşükten gösterilmemesi bir konfordur.

Çalışanlar arasında adil bir düzen olması bir konfordur.

İnsan yerine konulmak bir konfordur.

Bunlar kulağa çok sıradan gelebilir. Ama milyonlarca insan için hâlâ garanti olmayan şeylerdir.

Ve işin en acı tarafı şudur:

Bir işçi bu konforlara çoğu zaman ancak emeklilikte ulaşabileceğini düşünür. “Biraz daha sabredeyim, emekli olunca dinlenirim” diye geçirir içinden.

Ama artık emeklilik yaşı 65’tir.

İnsan ömrünün en verimli, en güçlü yılları çalışarak geçer. Sabahın köründe kalkarak, trafikle boğuşarak, mesailerle yorularak…

Sonra bir gün emeklilik gelir.

Ama bu kez başka bir şey başlar.

Hastaneler.

İlaçlar.

Doktor randevuları.

Yıllarca ertelenmiş yorgunluklar.

Bir işçi hayatı boyunca bekler.
Dinlenmeyi bekler.
Zamanın kendisine ait olmasını bekler.

Ama çoğu zaman o beklenen konfor, hayatın en geç dönemine kalır.

Ve bazen insan şunu düşünmeden edemez:

Belki de gerçek konfor, insanın hayatını ertelemek zorunda kalmamasıdır.
Belki de gerçek konfor, çalışırken de insan gibi yaşayabilmektir.