PROF. DR. NERMİN ABADAN UNAT

BİR ÖNCÜNÜN YAŞAM HİKAYESİ VE AKADEMİK YOLCULUĞU

LİK KADIN AKADEMİSYENDİ

SİYASİ DAVRANIŞ KÜRSÜSÜNÜ KURDU

BAYKAL, ASİSTANLIĞINI YAPTI

NEVİN BİLGİN 

Prof. Dr. Nermin Abadan Unat (18 Eylül 1921 – 12 Aralık 2025), Türkiye akademisinin en saygın, etkili ve öncü kadın bilim insanlarından biri olarak tarihe geçti. 12 Aralık günü yaşamını yitiren Unat, Viyana’da doğdu. Unat, 14 yaşındayken Türkiye’yi kendi seçimiyle yeni yurdu olarak benimseyerek İzmir Kız Lisesi’ne başladı. 

Türkçe bilmeksizin adım attığı bu yeni yaşamda kısa sürede dil öğrenerek eğitimini sürdürdü. 1944’te İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olduktan sonra Ulus gazetesinde gazeteci olarak çalıştı; bu dönem onun toplumsal dinamiklere geniş bir perspektifle bakışını şekillendiren ilk profesyonel deneyim oldu. 

1952’de Fulbright bursu kazanarak Amerika Birleşik Devletleri’ne giden Unat, Minnesota Üniversitesi’nde lisansüstü öğrenim gördü. 

Burada edindiği bilimsel yaklaşım ve metodolojik deneyim, Türkiye’ye dönüşünde akademide ilk adımını atmasını sağladı. 

1954–1955’te Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye)’ne ilk kadın asistan olarak atanması, Türkiye’de kadınların akademik kariyer yolculuğu açısından bir dönüm noktası oldu. O dönem çoğunlukla erkeklerin hakim olduğu üniversite koridorlarında Unat’ın bu rolü, sadece bir unvan değil aynı zamanda cinsiyet normlarına meydan okuyan sembolik bir başarıydı. 

1955’te “Kamuoyu ve Etki Alanı” adlı doktora teziyle doktor unvanını alan Abadan Unat, 1958’de siyaset bilimi dalında doçent, 1966’da ise profesör unvanını alarak akademideki yükselişini sürdürdü.

Aynı fakültede Siyasal Davranış Kürsüsü’nü kurması, siyaset sosyolojisi ve iletişim bilimlerinde yapılacak araştırmalar için sağlam bir akademik altyapı oluşturdu. Deniz Baykal, asistanlığını yaptı. 

1963’ten itibaren özellikle Türk dış göçü üzerine yaptığı alan araştırmaları, yurtiçi ve yurtdışında yürüttüğü saha çalışmalarında elde ettiği verilerle bilim dünyasında özgün katkılar sundu. 

Unat, bu akademik başarılarıyla sınırlı kalmayarak kadın çalışmaları ve toplumsal cinsiyet eşitliği alanlarında da öne çıktı. 1978–1999 yılları arasında Avrupa Konseyi Kadın–Erkek Eşitliği Komisyonu’nda Türkiye’yi temsil etti ve bu alanda uluslararası projelerde etkin rol aldı.

 Aynı zamanda Uluslararası Siyasi Bilimler Derneği’nde (IPSA) başkan yardımcılığı gibi önemli görevlerde bulunarak Türkiye’yi küresel akademik platformda temsil etti. Ayrıca 1978–1980 yıllarında TBMM’de kontenjan senatörü olarak ülke yönetimine katkı sundu. 

Unat’ın akademik üretimi, sadece teorik çalışmalarla sınırlı kalmadı; siyaset bilimi, iletişim, göç, kadın toplumsal rolleri gibi farklı disiplinlerde çok sayıda kitap ve makale yayımladı. Eserleri Türkçe’nin yanı sıra Almanca ve İngilizce dillerinde yayılarak uluslararası bilim çevrelerinde de takdir topladı. 1997’de yayımladığı anıları “Kum Saatini İzlerken” ile kişisel deneyimlerini, akademik mücadelelerini ve Türkiye’de bilimsel yaşamı anlatırken, sonraki kuşaklara hem bir tarih hem de ilham kaynağı bıraktı. 

Türkiye akademisinde bir ilkler kadın olarak kabul edilen Unat, sadece unvanlarıyla değil; öğrencilerine ilham veren bir öğretmen, disiplinler arası düşünebilen bir bilim insanı ve toplumsal meseleleri çözümlemekten yılmayan bir araştırmacı olarak tanındı. 104 yaşında yaşamını yitirmesine dek genç kuşaklarla bilgi birikimini paylaşmayı sürdürdü ve “hocaların hocası” sıfatıyla saygıyla anıldı. 

OĞLU DA AKADEMİSYEN

Mustafa Kemal Abadan, Prof. Dr. Nermin Abadan Unat’ın oğludur. Akademik alanda çalışan Abadan, ABD’de yaşamaktadır ve özellikle siyaset bilimi, kamu yönetimi ve uluslararası ilişkiler alanlarında akademik çalışmalarıyla tanınmaktadır. Annesi Nermin Abadan Unat gibi sosyal bilimler geleneği içinde yetişmiş olan Mustafa Kemal Abadan, kariyerini büyük ölçüde yurt dışında sürdürmüştür.

Nermin Abadan Unat'ın eserleri.

·Amme idaresinin prensipleri / Marshall Edward Dimock; Türkçeye çeviren Nermin Abadan. 1954

·Anayasa hukuku ve siyasi bilimler açısından 1965 seçimlerinin tahlili / Nermin Abadan. 1966

·Batı Almanya'daki Türk işçileri ve sorunları / Nermin Abadan-Unat 1964

·Batı Avrupa ve Türkiye'de basın yayın öğretimi / Nermin Abadan-Unat. 1972

·Bitmeyen göç: konuk işçilikten ulus-ötesi yurttaşlığa / Nermin Abadan-Unat. 2002

·Bürokrasi / Nermin Abadan. 1959

·Devlet felsefesi: secilmiş okuma parçaları / Yavuz Abadan; çevirenler Nermin Abadan, Mete Tuncay, Bülent Daver. 1959

·Göç ve gelişme: uluslararası işgücü göçünün Boğazlıyan ilçesi üzerindeki etkilerine ilişkin bir ara / Nermin Abadan-Unat, Türkçesi Ünsal Oskay.

·Halk efkârı: mefhumu ve tesir sahaları / Nermin Abadan. 1956

·İnsan hakları armağanı : (xxx.yıl) / Nermin Abadan-Unat 1978

·Kum saatini izlerken, 1996 ISBN 975-470-587-9

·Migration and development: a study of the effects of international labor migration on Boğazlıyan

·Sosyolojiye giriş / yazan Hans Freyer; çeviren Nermin Abadan. 1967

·Sosyolojiye giriş / yazan Hans Freyer; çeviren Nermin Abadan. 1963

·Turkish workers in Europe 1960-1975: a socio-economic reappraisal / by Nermin Abadan-Unat and contributors. 1976

·Türk dış göçü, 1960-1984: yorumlu bibliyografya / Nermin Abadan-Unat, Neşe Kemiksiz. 1986

·Türk toplumunda kadın / derleyen Nermin Abadan-Unat ; Deniz Kandiyoti ve Mübeccel B. Kıray'ın işbirliği ile. 1979

·Türk toplumunda kadın / derleyen Nermin Abadan-Unat; Deniz Kandiyoti ve Mübeccel B. Kıray'ın işbirliği ile. 1982 * Türkiye'de insan hakları semineri : (9-11 Aralık 1968) tebliğler - tartışmalar / Nermin Abadan 1970

·Women in Turkish society / edited by Nermin Abadan-Unat; in collaboration with Deniz Kandiyoti and Mübeccel B. Kıray. 1981

·Woodrow Wilson: seçme parçalar / Çev. :Nermin Abadan. 1961

·Yeşil göller diyarı: İsveç'te bir tetkik seyahati / Nermin Abadan; naşiri: İbrahim Hilmi Çığıraçan. 1950

·Yetişen Türk idarecileri: Genç ve müstakbel idarecilerine meslekî ve sosyal tavırları hakkında bir / haz. A.T.J. Matthews, Türkçeye çeviren Nermin Abadan.

·Yüz Yıllık Umut, 2021 ISBN 9786052988848