Medikal mizoşini 

Sağlıkta cinsiyet ayrımı

Nevin Bilgin

Tıbbi mizojini, sağlık sisteminde kadınların şikayetlerinin ciddiye alınmaması, semptomlarının psikolojik nedenlere bağlanarak küçümsenmesi veya tıbbi araştırmalarda kadın bedeninin ihmal edilmesi durumunu ifade eder.

Bu kavram, sadece bireysel bir önyargı değil; tıbbın tarihsel gelişimi ve eğitim sisteminden kaynaklanan yapısal bir sorundur.

 Medikal Mizoşininin Temel Belirtileri

Semptomların psikolojik denilerek geçiştirilmesi: Kadınların yaşadığı fiziksel ağrılar (özellikle kronik ağrılar) sıklıkla anksiyete, stres veya depresyon ile ilişkilendirilir. Bu durum, teşhis süreçlerinin yıllarca uzamasına neden olabilir.

Ağrı Eşiği Yanılgısı: Araştırmalar, kadınların acil servislerde erkeklere oranla daha az ağrı kesici aldığını veya tedavi için daha uzun süre bekletildiğini göstermektedir. Kadınların ağrıya karşı "duygusal" veya "abartılı" tepki verdiği önyargısı bu duruma zemin hazırlar.

Histeri" Mirası: Modern tıp, antik dönemden 19. yüzyıla kadar kadın hastalıklarını "histeri" (Yunanca *hystera* - rahim) kavramıyla açıklamaya çalışmıştır. Bu tarihsel bakış açısı, bugün hala "kadınlar duygusaldır, dolayısıyla fiziksel şikayetleri yanıltıcı olabilir" algısını beslemektedir.

 Yaygın Mağduriyet Alanları

1. Endometriozis: Teşhis edilmesi ortalama 7-10 yıl süren bu hastalıkta, kadınlara yıllarca regl sancısının "normal" olduğu söylenir.

2. Kalp Krizleri: Kalp krizi belirtileri (göğüs ağrısı gibi) erkek fizyolojisi üzerinden standartlaştırılmıştır. Kadınlarda görülen mide bulantısı veya sırt ağrısı gibi farklı belirtiler genellikle yanlış teşhis edilir.

3. Otoimmün Hastalıklar: Bağışıklık sistemi hastalıklarının çoğu kadınlarda görülmesine rağmen, bu hastalıkların teşhis süreci kadınlar için çok daha sancılı ve şüphe doludur.

Tıbbi Araştırmalardaki Boşluklar

Uzun yıllar boyunca klinik deneyler "hormonal dalgalanmaların sonuçları bozabileceği" gerekçesiyle erkek denekler (ve hatta erkek laboratuvar fareleri) üzerinde yapılmıştır. Bu durum, ilaç dozajlarının ve yan etkilerinin kadın bedeni üzerindeki etkilerinin yeterince bilinmemesine yol açmıştır.

---

Nasıl Başa Çıkılabilir?

Eğer sağlık sisteminde sesinizin duyulmadığını hissediyorsanız şu yöntemler yardımcı olabilir:

İkinci Bir Görüş Alın: Şikayetlerinizin "psikolojik" olduğu söylendiğinde ve siz buna katılmadığınızda, farklı bir uzmana başvurmaktan çekinmeyin.

Belirti Günlüğü Tutun: Semptomların ne zaman, ne şiddette ve hangi koşullarda ortaya çıktığını not etmek, veriye dayalı bir iletişim kurmanızı sağlar.

Doğrudan Sorun:"Eğer bir erkek hasta aynı semptomlarla gelseydi, hangi testleri isterdiniz?" veya "Bu teşhisi koymadan önce hangi fiziksel olasılıkları eledik?" gibi sorular sormak, hekimin önyargısını fark etmesini sağlayabilir.

https://share.google/4EGn9gbWikPFoPE0t