Göçmen Emeği ve Modern Kölelik: Beyaz Köleler Üzerine
Nevin BİLGİN
Elbruz Aksoy’un Beyaz Köleler adlı çalışması, çağdaş kapitalist üretim ilişkileri içinde göçmen emeğinin konumunu merkezine alan eleştirel bir anlatı.
Kitap, hukuki anlamda köleliğin sona erdiği iddiasına rağmen, özellikle göçmen işçiler üzerinden yeniden üretilen yapısal ve sistematik sömürü biçimlerini gözler önüne seriyor. Aksoy, “beyaz kölelik” kavramını, modern dünyada zincir ve kırbaçla değil, güvencesizlik, yasadışılık, korku ve yoksulluk üzerinden işleyen yeni bir emek rejimini tanımlamak için kullanıyor.
Kitapta ele alınan göçmen emekçiler çoğunlukla Doğu Avrupa, Kafkasya, Orta Asya ve Balkanlar kökenli. Bu emekçiler, sınır geçişlerinden itibaren hukuki statülerinin belirsizliği nedeniyle yapısal bir kırılganlık içine sürüklenirler. Çalışma izinlerinin olmaması ya da geçici statüler, onları işveren karşısında pazarlık gücünden yoksun hale getirir. Aksoy’a göre göçmen emeği, tam da bu hak dışılık durumu nedeniyle kapitalist sistem için son derece işlevseldir.
Beyaz Köleler, göçmen emeğinin yoğunlaştığı sektörleri özellikle vurguluyor. İnşaat, tekstil atölyeleri, tarım, hizmet sektörü ve ev içi emek. Bu alanlarda göçmen işçiler uzun çalışma saatlerine, düşük ya da hiç ödenmeyen ücretlere, sağlıksız barınma koşullarına ve sürekli bir sınır dışı edilme tehdidine maruz kalmakta.
Bu koşullar, göçmen emeğini yalnızca ucuz değil, aynı zamanda itaatkar ve sessiz bir emek gücüne dönüştürüyor.
Aksoy’un temel argümanı, göçmen emeğinin istisnai bir sömürü alanı olmadığı. Aksine, modern neoliberal ekonominin işleyişinde merkezi bir rol oynuyor. Esnek üretim modelleri, taşeronlaşma ve kayıt dışı istihdam, göçmen emeği üzerinden kurumsallaşır. Böylece göçmen işçiler, yalnızca bireysel işverenlerin keyfi uygulamalarının değil, devlet politikaları ve küresel ekonomik düzenin doğrudan ürünü.
Kitaba göre göçmen emeği ile devlet arasındaki çelişkili ilişkiye de dikkat çekiliyor. Devlet, bir yandan sınırları ve vatandaşlık rejimini sertleştirirken, diğer yandan ekonominin ihtiyaç duyduğu ucuz emeği fiilen görmezden gelerek bu sömürü düzeninin sürmesini sağlıyor. Bu durum, göçmen emeğinin hukuken yok, fiilen vazgeçilmez olduğu bir alan yaratıyor. Aksoy’a göre bu çelişki, modern köleliğin en temel dayanaklarından birisi.
Beyaz Köleler, göçmen emeğini yalnızca ekonomik bir kategori olarak değil, aynı zamanda politik ve ahlaki bir mesele olarak ele alıyor. Göçmen işçilerin maruz kaldığı koşullar, insan hakları söylemi ile küresel kapitalizmin pratikleri arasındaki derin uçurumu da anlatıyor.
Kaynak
Aksoy, Elbruz. Beyaz Köleler.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder