Kokina Çiçekleri, Yılbaşı ve Kapitalizm

Ve kapitalist Noel Baba

Nevin Bilgin

Yılbaşı yaklaştığında sokaklar kırmızıya bürünür. Vitrinlerde ışıklar, indirim afişleri ve en çok da kokina çiçekleri belirir. Aslında doğada nadir bulunan bu bitki, zamanla yılbaşının “olmazsa olmaz” simgelerinden biri hâline gelmiştir. Kokinanın “evde kalırsa uğur getirir” gibi inanışlarla satılması, gelenek ile ticaretin nasıl iç içe geçtiğinin iyi bir örneğidir.

Kapitalizm tam da burada devreye girer. Yılbaşı, birçok kültürde yeni bir başlangıcı temsil ederken modern dünyada daha çok tüketimle özdeşleşmiştir. Hediyeler, süsler, özel sofralar ve semboller bir ihtiyaçtan çok beklentiye dönüşür. Kokina çiçeği de bu beklentinin bir parçası olur: Almazsan eksik kalırsın hissi yaratır.

Peki #Noel Baba kapitalist miydi? Elbette hayır. Tarihsel olarak Noel Baba, yardımseverliği ve paylaşmayı temsil eden bir figürdür. Ancak günümüzde Noel Baba’nın kırmızı kıyafetiyle reklamlarda, alışveriş merkezlerinde ve kampanyalarda karşımıza çıkması, onun da kapitalist sistem tarafından dönüştürüldüğünü gösterir. 

Artık hediye vermekten çok hediye satın almayı hatırlatır.

#noelbaba

#kokino