Trübin Psikolojisi ve Erkeklik Narsizmi

Nevin Bilgin

Futbol, erkek seyirciler için bastırılmış duyguların dışavurum alanı olarak işlev görebilir. 

Günlük yaşamda ifade edilmesi zor olan öfke, stres ve gerilim maç sırasında bağırma, tezahürat ve bedensel tepkiler yoluyla dışa vurulmaktadır. Bu yönüyle futbol seyirciliği, psikolojik bir boşalım (katarsis) alanı sunmaktadır.

Futbol tribünleri, geleneksel erkeklik normlarının yeniden üretildiği alanlar olarak değerlendirilmektedir. 

Güç, dayanıklılık, cesaret ve rekabet gibi değerler tribün söylemlerinde ve davranışlarında sıkça görülür. 

Erkek seyirci, bu normlar aracılığıyla toplumsal olarak kabul gören bir erkeklik performansı sergiler.

Kalabalık içinde yer alan seyirciler, bireysel kimliklerini kısmen kaybederek kolektif davranışlara daha açık hale gelir. Anonimlik duygusu, bireysel sorumluluk algısını azaltabilir. Bu durum, aşırı tezahürat, sözlü saldırganlık veya kuralları ihlal eden davranışların ortaya çıkmasını kolaylaştırmaktadır.

Güçlü bir aidiyet ve kimlik alanı,

Duygusal boşalım ve stres azaltma aracı,

Toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden üretildiği bir sosyal sahne

futbol seyircilerinin davranışlarını anlamak, yalnızca spor kültürünü değil, modern toplumda erkeklik ve kolektif kimlik olgusunu da anlamaya katkı sunmak.

Yürütülen bir araştırmada futbol süper lig takımlarından birinin taraftarı olan 225’i kadın ve 136’sı erkek olmak üzere 361 kişiden oluşmaktadır. 

Araştırma verileri Futbol Taraftarı Fanatiklik Ölçeği, Narsistik Hayranlık ve Rekabet Ölçeği, Yeni Psikolojik İhtiyaç Değerlendirme Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre fanatizm düzeyi cinsiyet bakımından erkekler lehine anlamlı bir farklılık göstermekte, narsisizm ve temel psikolojik ihtiyaç doyumu ise cinsiyete göre anlamlı bir fark göstermemektedir. 

Fanatizm ile narsisizm ve temel psikolojik ihtiyaç doyumu arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. 

Narsisizm ve temel psikolojik ihtiyaç doyumu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. 

Narsisizm, fanatizm düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı iken temel psikolojik ihtiyaçlar fanatizm düzeyini yordamamaktadır. 

Narsisizm ve temel psikolojik ihtiyaç doyumu birlikte, fanatizm düzeyini %11 oranında açıklamaktadır. 

Fanatizm ile narsisizm ve psikolojik ihtiyaç doyumu arasında negatif, narsisizm ile psikolojik ihtiyaç doyumu arasında ise pozitif ilişki bulunmuştur. Narsisizm, fanatizmin anlamlı bir yordayıcısıdır, temel psikolojik ihtiyaçlar ise tek başına fanatizmi yordamamaktadır. Narsisizm ve psikolojik ihtiyaç doyumu birlikte fanatizmin %11’ini açıklamaktadır. Sonuçlar, fanatizmin anlaşılması ve önlenmesine yönelik değerlendirmeler sunmaktadır.

Fanatizm arttıkça narsisizm düzeyi ve psikolojik ihtiyaçların karşılanma düzeyi azalmaktadır. Buna karşılık, narsisizm ile psikolojik ihtiyaç doyumu birlikte arttıkça birbirini desteklemektedir. Araştırma sonuçlarına göre narsisizm, fanatizmi anlamlı biçimde etkileyen bir değişkendir; ancak psikolojik ihtiyaç doyumu tek başına fanatizmi açıklamakta yeterli değildir. Narsisizm ve psikolojik ihtiyaç doyumu birlikte ele alındığında, fanatizm düzeyindeki değişimin %11’ini açıklamaktadır.

Yani bir kişinin fanatikliği arttıkça,

narsisistik özellikleri ve

kendini yeterli, özgür ve ait hissetme düzeyi genelde düşüyor.

Ama narsisizm ile psikolojik ihtiyaçların karşılanması arasında olumlu bir ilişki var:

Kişinin narsisizmi arttıkça, psikolojik ihtiyaçlarının karşılandığını hissetme düzeyi de artıyor.

Fanatikliği en çok etkileyen şey narsisizm:

Yani bir kişinin ne kadar fanatik olacağını narsisizm düzeyi anlamlı şekilde etkiliyor.

Psikolojik ihtiyaçların karşılanması tek başına kişinin fanatik olup olmayacağını açıklayamıyor.

Narsisizm ve psikolojik ihtiyaçlar birlikte, fanatikliğin nedenlerini %11 oranında açıklayabiliyor.

Yani fanatikliği etkileyen başka birçok faktör de var.

Fanatikliğin başka nedenleri  (grup baskısı, kültür, rekabet vb.). devreye girmekte..

https://share.google/TUN3k6eBpsouNP1Em