HAİN EVLAT ÖKKEŞ TİPLEMESİ VE DOĞUŞU
TÜRKİYE'NİN SESSİZ SOSYOLOJİK GERÇEKLERİNDEN BİRİSİ
GÜNÜMÜZ GENÇLERİ FAYDA VARSA İLİŞKİ VAR
NEVİN BİLGİN
“Hain evlat Ökkeş” tiplemesi bir karikatür. Leman Dergisi'nde Can Barslan'ın yaratıcısı olduğu tiplemedir.
Ama karikatürden ibaret değildir aslında.
O karikatür, zaten var olan bir toplumsal gerçeğin çizgiye dökülmüş halidir.
Türkiye’de bu tiplemenin bu kadar tanıdık gelmesinin nedeni, bireysel ahlâk zaaflarından çok daha derinde yatan yapısal ve kültürel dönüşümler.
Aidiyet Kaybı
Türkiye’de özellikle 1980 sonrası hızlanan kırdan kente göç aideyet kaybına yolaçmıştır.
Köyde aile bir dayanışma birimiyken, yaşlılar korunurken, emek hazırlanırken, göçle birlikte kentlerde bu olgular kayboldu. İnsanlar ailesinden ayrılarak yalnızlaştı.
Ailesi sayesinde yükselmiş ama yükseldikten sonra o bağı yük gibi gören evlatlar ortaya çıktı.
Fayda Varsa İlişki Var
Türkiye’de son kırk yılda egemen olan anlayış ise, fayda varsa ilişki var şeklinde yürümekte. Sadece iş hayatında değil aile ilişkilerinde de öyle. Anne ve baba çocuklar için artık miras kalemi, maliyet gibi görülmekte evlatlarca.
Hain evlat Ökkeş de işte böyle bir toplumsal yapının ürünü. Anne babasını sevmediği için değil onları artık işlevsiz gördüğü için hayatından çıkarıyor.
Türkiye’de erkek çocuklar çoğu zaman duygusuzluğa, mesafeye, güçlü durmaya teşvik edildikleri için bu durum ortaya çıkıyor gibi görünse de aynı davranış artık kız çocuklarında da yaygın.
İşte Ökkeş, konuşmaz susar, uzak durur, yok olur.
Sessiz Hainlik
Ökkeş’in hainliği sessizliğidir. Kapı çarpmaz, küfretmez ama aramaz,gelmez, ilgilenmez, hainlik peşindedir aileye karşı hep.
Hala bu sessizlik Türkiye’de ayıp sayılmıyor, hayat şartları zor, herkes kendi terdinde diye normalleştiriliyor. Oysa normal değil hainlik.
Can Barslan’ın Leman’daki Ökkeş çizimleri tam da bu yüzden etkilidir. Çünkü abartmaz gösterir.
Ve okur şunu fark eder ki bu bir hayal ürünü değil gündelik hayatın kendisi der.
Bu bir hayal ürünü değil gündelik hayatın aynasıdır.Tipleme güldürmez rahatsız eder aslında. Çünkü harkesin hayatında bir Ökkeş mutlaka vardır. O kadar çoğaldılar ki...
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder