1959'da Eisenhower'ın Türkiye Ziyareti: "Soğuk Savaş'ın Sıcak Misafiri"

9-10 Aralık 1959  

ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower Türkiye'yi ziyaret eden ilk ABD Başkanı

Soğuk Savaş'ın en gergin yılları. NATO, CENTO, Sovyet tehdidi

Neden Geldi?

1959'da dünya bıçak sırtındaydı. Küba Devrimi olmuş, Berlin Krizi sürüyor, Sovyetler uzaya uydu fırlatmıştı. 

Eisenhower 11 ülkelik bir "İyi Niyet Turu"na çıktı. Amaç: 

Müttefikleri diri tutmak: NATO'nun güney kanadı Türkiye çok kritikti

Sovyet baskısına karşı destek vermek Türkiye, SSCB'ye en yakın NATO ülkesiydi

CENTO'yu güçlendirmek: Ankara, Bağdat Paktı'nın merkeziydi

Yani bu ziyaret sadece selamlaşma değildi. Tam bir jeopolitik gövde gösterisiydi.

Türkiye'de 36 Saat

Eisenhower 9 Aralık sabahı Ankara'ya indi. Uçaktan iner inmez Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes karşıladı.

Program yoğundu

Anıtkabir ziyareti

Atatürk'e çelenk koydu. "Türk milleti özgürlüğün kalesidir" dedi.

TBMM Konuşması

"Türkiye, özgür dünyanın doğu sınırındaki en güçlü kaledir" cümlesi manşet oldu.

Halkla Buluşma

Ankara sokakları tıklım tıklımdı. Binlerce kişi "Hoş Geldin " pankartı açtı. Konvoyu çiçek yağmuruna tutuldu.

Menderes ile baş başa görüşme: ABD yardımları, Kıbrıs meselesi ve Sovyet tehdidi konuşuldu.

10 Aralık akşamı İstanbul'a geçti. Dolmabahçe'de ağırlandı. Ertesi gün de Yunanistan'a gitti.

Ziyaretin Etkileri

Olumlu Taraflar:

Moral ve Prestij. Soğuk Savaş'ta ABD Başkanı'nın gelmesi Türkiye'ye "sen yalnız değilsin" mesajı verdi.

Ekonomik Destek. Ziyaretten sonra ABD'den gelen ekonomik ve askeri yardım paketleri hızlandı.

Propaganda Zaferi. Basında "Türkiye Batı'nın gözbebeği" algısı güçlendi.

Gölgede Kalanlar:

Aynı yıl Türkiye'de siyasi gerginlik tırmanıyordu.  Eisenhower'ın Menderes ile sıcak pozları, muhalefet tarafından "Amerika DP'yi destekliyor" diye yorumlandı. 

Unutulmayan Detay

Eisenhower Ankara'dan ayrılırken havalimanında küçük bir çocuk ona çiçek vermişti. Fotoğraf ertesi gün tüm gazetelerin ilk sayfasındaydı. ABD basını bunu "Türk halkının Amerika sevgisi" olarak verdi.

#NATO

https://share.google/nbuWR5Sv8sDM9kW5M